Norveç’in Jotunheimen dağlarında hızla eriyen buz tabakalarından 5 ila 6 bin yıllık bir ok başta olmak üzere 48 tarih öncesi ok çıkarıldı. Proje yöneticisi, buluşun “acımasız” bir gerçeği gösterdiğini söyledi.
Norveç’in güneyinde, başkent Oslo’ya yaklaşık 320 kilometre uzaklıktaki Jotunheimen dağlarında arkeologlar, 3 hafta süren bir kazıda 48 tarih öncesi ok buldu.
Smithsonian Magazine’in aktardığına göre, çalışmalar Kvitingskjølen dağ bölgesindeki Langfonne, Storfonne ve Handklefonne buz tabakalarının çevresinde yürütüldü.
EN ESKİSİ 5 BİN YILLIK
Bulunan oklar arasında en eskisi 5 ila 6 bin yıllık. İnce kayrak taşından yapılmış ok ucu, gövdesinin iki parçasıyla birlikte ortaya çıktı.
Ekip ayrıca 3 bin 600 yıllık, tahta gövdesi ve tatlı su midyesi kabuğundan yapılmış ucuyla neredeyse eksiksiz bir ok da buldu. Kazıda kemikten yapılmış çok sayıda ok ucu ve bir demir ok ucu da çıkarıldı.
BUZ BİNLERCE YIL NASIL SAKLADI?
Uzmanlara göre buz, organik malzemeleri korumak için ideal bir ortam sağlıyor. Sürekli düşük sıcaklık ve oksijensiz ortam, normalde birkaç ay içinde ahşap ve deri gibi malzemeleri yok edecek mikrobik çürümeyi büyük ölçüde yavaşlatıyor.
20 YILDA 5 BİNDEN FAZLA ESER
Bölgede 2006’dan bu yana yürütülen “Buzun Sırları” (Secrets of the Ice) programı kapsamında 73 arkeolojik alanda 5 binden fazla eser bulundu.
Daha önce aynı bölgeden 3 bin 400 yıllık bir deri ayakkabı, dünyanın bilinen en eski sağlam tahta kayakları, MS 300 yılından kalma bir tunik ve MS 1000 yılından kalma bir eldiven çıkarılmıştı.
ARKEOLOGLAR NEDEN SEVİNEMEDİ?
Buluşlar arkeologları sevindirmekten çok düşündürüyor. Çünkü eserlerin gün yüzüne çıkması, binlerce yıllık buzun hızla yok olduğu anlamına geliyor.
Proje yöneticisi Espen Finstad, “Bu acımasız. Bu yıl bu gerçek bizi her zamankinden daha sert vurdu” dedi. Araştırmacılar, Jotunheimen’deki buzulların 20 yıl içinde tamamen yok olabileceğini öngörüyor.
Binlerce yıl önce avcıların dağda kaybettiği oklar, bugün iklim değişikliğinin en somut kanıtlarından biri olarak gözler önüne seriliyor.
Yorumlar